De bibliotheek en...maatschappelijke organisaties

Maatschappelijke organisaties, zoals uw organisatie, spelen een belangrijke rol in het voorkomen en verminderen van laaggeletterdheid. Sommige maatschappelijke organisaties, zoals het Centrum Werk en Inkomen, consultatiebureaus, buurthuizen of ROC’s, komen veel in aanraking met laaggeletterden en/of de mensen in hun omgeving. Dit directe contact zorgt ervoor dat zij laaggeletterdheid bespreekbaar kunnen maken.

De bibliotheek en de diensten die u aanbiedt, kunnen de betrokkenheid van maatschappelijke organisaties op regionaal en lokaal niveau stimuleren en vergroten. Maatschappelijke organisaties in uw regio kunnen een belangrijke rol kunnen vervullen bij:

• het doorbreken van het taboe rondom laaggeletterdheid;
• het herkennen en doorverwijzen van laaggeletterden;
• het stimuleren van taalontwikkeling en leesbevordering;
• het vergroten van de toegankelijkheid van informatie.

Voordat u maatschappelijke organisaties betrekt bij uw activiteiten is het belangrijk uzelf enkele vragen te stellen en de juiste voorbereidingen te treffen. Hieronder treft u meer informatie aan:

1. Bepaal het doel van de samenwerking met maatschappelijke organisatie.
   Lees verder
2. Vergaar kennis over landelijke projecten voor maatschappelijke organisaties.
   Lees verder
3. Benader maatschappelijke organisaties. Lees verder
4. Organiseer een bijeenkomst voor maatschappelijke organisaties. Lees verder
5. Maak kenbaar welke activiteiten u onderneemt. Lees verder

1. Bepaal het doel van de samenwerking met maatschappelijke organisatie
Bepaal eerst wat uw doelstelling is bij de samenwerking met maatschappelijke organisaties. Bijvoorbeeld doorverwijzen naar een cursus of bewustzijn over leesbevordering vergroten. Bekijk vervolgens, al dan niet in overleg met uw gemeente, met welke maatschappelijke organisaties in uw regio u het beste kunt gaan samenwerken om uw doelstelling(en) te bereiken. U kunt hierbij denken aan:

• basisscholen, naschoolse opvang
• buurthuizen
• consultatiebureaus
• Centrum voor Werk en Inkomen (CWI)
• daklozenopvang/ het Leger des Heils
• het Juridisch Loket
• huisartsen(verenigingen)
• kinderdagverblijven, peuterspeelzalen
• Regionaal Opleidingen Centrum (ROC)
• re-integratiebedrijven
• schuldsaneringsinstanties
• sociale werkplaatsen
• thuiszorg
• uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV)
• vmbo-scholen
• ziekenhuizen
• zorginstellingen

In de bijlage van de checklist Opzetten van een fysiek punt voor laaggeletterden in de bibliotheek vindt u hier meer over.

2. Vergaar kennis over landelijke projecten voor maatschappelijke organisaties

Hieronder treft u een overzicht van landelijke hulpmiddelen en activiteiten waar u zich bij kunt aansluiten:

• CWI E-learning module
  Het Centrum voor Werk en Inkomen (CWI) heeft vorig jaar september een nieuwe interactieve computercursus voor alle medewerkers gelanceerd. Op alle vestigingen van het CWI is de E-learning module nu operationeel. Medewerkers leren aan de hand van praktijkvoorbeelden hoe zij laaggeletterdheid kunnen signaleren bij cliënten en hoe zij hen kunnen verwijzen naar een cursus Lezen en Schrijven. De module is ook te gebruiken door het UWV (Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen). In uw contacten met het CWI en het UWV kunt u het bestaan van deze module onder de aandacht brengen en het gebruik stimuleren.
• Landelijke wervingscampagne Leer Lezen en Schrijven
• Lees en Schrijf! en Lees en Schrijf! Taal op je werk
• De makkelijke site
  Stimuleer maatschappelijke organisaties om laaggeletterden te wijzen op de website www.mijnabc.nl en vraag hen deze website te gebruiken bij hun contact met laaggeletterden.
  
  
• Nationale Alfabetiseringprijzen
  Op de Internationale dag van de Alfabetisering, 8 september, worden de jaarlijkse Nationale Alfabetiseringprijzen uitgereikt. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap beloont zes organisaties die zich inzetten voor de 1,5 miljoen Nederlanders die niet goed kunnen lezen of schrijven. Kent u een maatschappelijke organisatie die zich sterk maakt voor een geletterd Nederland? Zet deze organisatie dan in het zonnetje en nomineer de organisatie voor een nationale alfabetiseringsprijs. Meer informatie vindt u hier
• Taalkracht voor consultatiebureaus –Informatiepakket
  Het informatiepakket Taalkracht voor consultatiebureaus is verspreid onder alle consultatiebureaus van Nederland. Elk kwartaal krijgen de bureaus een aanvulling.
  Het pakket geeft artsen en verpleegkundigen in de jeugdgezondheidszorg informatie over:
  - het benaderen van ouders over ontwikkeling van taalgevoeligheid;
  - het effect en de omvang van laaggeletterdheid en hun rol als doorverwijzer;
  - het belang van (voor)lezen.
  In het pakket zit een speciaal onderdeel over samenwerking met de bibliotheek. Klik hier om dit onderdeel te downloaden.
  Meer informatie vindt u op hier
  
  
• Toegankelijkheid van informatie
  Een op de drie Nederlanders heeft een te beperkte leesvaardigheid om een beroepsopleiding te kunnen volgen. Maatschappelijke organisaties doen er goed aan om in hun externe communicatie te letten op de begrijpelijkheid en de toegankelijkheid van de teksten. Zo liet het Juridisch Loket in 2007 zijn brochure in eenvoudig Nederlands herschrijven om klanten beter te informeren. Onderstaande partijen zijn actief op het gebied van toegankelijkheid van informatie:
  • Uitgeverij Eenvoudig Communiceren
  • Bureau Taal
  • NIGZ geeft trainingen eenvoudig schrijven voor medewerkers in de gezondheidszorg
    
• Week van de Alfabetisering
  UNESCO heeft 8 september uitgeroepen tot de Internationale dag van de Alfabetisering. Sinds 2005 organiseert Stichting Lezen & Schrijven in Nederland de Week van de Alfabetisering. In deze week brengen tal van activiteiten alle facetten van laaggeletterdheid in beeld. Het doel is om meer aandacht te vestigen op het belang van geletterdheid in het algemeen en op de Internationale dag van de Alfabetisering in het bijzonder. Stimuleer maatschappelijke organisaties in de Week van de Alfabetisering (extra) aandacht te besteden aan de aanpak van laaggeletterdheid. Of benut deze week zelf om het belang van de aanpak bij maatschappelijke organisaties op de kaart te zetten.
  Meer informatie vindt u hier

3. Benader maatschappelijke organisaties
Benader de door u gekozen organisaties en spreek hen aan op hun verantwoordelijkheid op het gebied van laaggeletterdheid en leesbevordering. Een goede voorbereiding is essentieel. Trek hier voldoende tijd voor uit.

Denk goed na over:

• de insteek. Wat levert samenwerking op voor de maatschappelijke organisatie (betere dienstverlening, een boekencollectie in de wachtkamer, tevredenheid van klanten)?
• de aansluiting. Hoe zien de organisatiecultuur en het jargon binnen de maatschappelijke organisatie eruit?
• het kennisniveau. Welke informatie heeft de maatschappelijke organisatie nodig?
• de communicatie. Is het eerste contact formeel per brief of uitnodiging? Of informeel middels een telefoongesprek? Denk ook na over de regelmatige communicatie na het eerste contact en het gebruik van professioneel communicatiemateriaal voor maatschappelijke organisaties (bijvoorbeeld een brochure, de herkenningswijzer, campagnemateriaal en visitekaartjes).

4. Organiseer een bijeenkomst voor maatschappelijke organisaties
U kunt zelf of in samenwerking met Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB) of Stichting Lezen & Schrijven workshops organiseren over de aanpak van laaggeletterdheid. Tijdens deze workshops komt de rol van maatschappelijke organisaties aan bod. Daarnaast is er veel aandacht voor het herkennen van laaggeletterden en de mogelijkheden voor scholing. U kunt voor deze workshop de volgende hulpmiddelen gebruiken:

• Powerpoint-presentatie
  Op de website van Taalkracht voor gemeenten is een standaard powerpoint-presentatie te downloaden. Deze kunt u gebruiken tijdens de workshop.
• Spreker(s)
  Bedenk wat voor spreker bij uw boodschap past. U kunt professionals, sprekers vanuit het Regionaal Opleidingen Centrum (ROC), sprekers vanuit landelijke maatschappelijke organisaties of prominenten benaderen.
• Alfabetiseringsambassadeurs
  Laat maatschappelijke organisaties kennis maken met Alfabetiseringsambassadeurs van het Regionaal Opleidingen Centrum (ROC) in de uw buurt. Vaak leidt dit tot een groter bewustzijn, betere herkenning en concrete acties om laaggeletterden door te verwijzen naar een cursus Lezen en Schrijven.
• Leidraad voor doorverwijzers
  Maak gebruik van de door CINOP ontwikkelde leidraad voor doorverwijzers. Deze kunt u downloaden via de website www.alfabetisering.nl. Voor medewerkers van het consultatiebureau is een speciale leidraad ontwikkeld. Deze kunt u downloaden via de website van Taalkracht voor consultatiebureaus.
• Herkenningswijzers 
  Verspreid herkenningswijzers onder maatschappelijke organisaties. Op deze flyers staan de meest voorkomende smoezen van laaggeletterden en andere signalen die op laaggeletterdheid kunnen duiden. Een overzicht van de beschikbare herkenningswijzers is te vinden via de website van Stichting Lezen & Schrijven.
  
  
• Zorg dat de mensen u weten te vinden
  Zorg dat de bezoekers van een informatiebijeenkomst contact met u kunnen opnemen. Dit kunt u doen door visitekaartjes uit te delen, uw gegevens te vermelden voor en na de presentatie en door uw gegevens te vermelden op de uitnodiging.

5. Maak kenbaar welke activiteiten u onderneemt
Als u acties onderneemt vanuit het ROC, deel deze dan met uw collega’s binnen en ook buiten uw regio. Onder het motto ‘Goed voorbeeld doet goed volgen’, kunt u een beschrijving van uw activiteiten plaatsen op de website van Taalkracht voor gemeenten. Daarop kunt u zelf op gemakkelijke wijze nieuwsberichten en praktijkvoorbeelden plaatsen en inzien, zowel binnen als buiten uw eigen gemeente. Uitleg over deze website vind u ook onder de knop informatie delen. 

In samenwerking met: